Thủ tục hành chính sự hỗ trợ của nhà nước đối với nhà đầu tư

Phỏng vấn Ông Tô Anh Tuấn

Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội

Phóng viên: Xin Ông cho biết những công việc nổi bật về quy hoạch kiến trúc Thủ đô trong năm 2007?

Ông Tô Anh Tuấn: Năm 2007 là năm đã đẩy mạnh triển khai hoàn thiện một số quy hoạch lớn. Thí dụ: Quy hoạch vùng Thủ đô do Viện QHĐT & NT - Bộ Xây dựng nghiên cứu đã đến giai đoạn hoàn thiện và vừa qua, Bộ Xây dựng tổ chức hôi nghị thẩm định để trình Thủ tướng chính phủ xem xét phê duyệt; Quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô; Hà Nội đã tiếp thu, cập nhật các đề xuất mới của Quy hoạch vùng Thủ đô và dự án Quy hoạch phát triển đô thị tổng thể thủ đô Hà Nội (HAIDEP) đã tổ chức thẩm định để trình Thủ tướng Chính phủ. Hà Nội cũng đã hoàn thành nhiệm vụ thiết kế và bước đầu triển khai nghiên cứu Điều chỉnh quy hoạch chung Hà Nội. Đương nhiên, trong thời gian này, điều chỉnh quy hoạch chung thủ đô mới chỉ là những nghiên cứu bước đầu, chủ yếu là nghiên cứu định hướng vì còn phụ thuộc nhiều vào việc mở rộng địa giới hành chính, phạm vi được mở rộng đến đâu sẽ chi phối rất nhiều đến việc điều chỉnh và xây dựng quy hoạch cho Thủ đô trong tương lai; Quy hoạch cơ bản phát triển sông Hồng trong năm 2007 đã hoàn thành cơ bản giai đoạn nghiên cứu và đã tổ chức bàn giao việc tiếp nhận từ phía Hàn Quốc và chuyển sang giai đoạn tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, cộng đồng Việt Nam để chỉnh sửa, bổ sung và thẩm định báo cáo Chính phủ.

Năm 2007, đã tập trung hoàn thành các quy hoạch trọng điểm của Thành phố. Nhất là quy hoạch 4 quận huyện mới thành lập hoặc có điều chỉnh địa giới trong thời gian qua: Quận Long Biên, quận Hoàng Mai, (mới thành lập), huyện Thanh Trì, huyện Gia Lâm. Ngoài ra, còn hoàn thiện và được duyệt nhiều quy hoạch, trong số đó, có nhiều quy hoạch vừa quan trọng, vừa có quy mô lớn là những cơ sở để thu hút đầu tư nước ngoài, góp phần quan trọng tạo nên sức hấp dẫn đầu tư nước ngoài ở Thủ đô. Ví dụ quy hoạch khu trung tâm Tây Hồ Tây – dự án do tập đoàn các công ty Hàn Quốc thực hiện, dự kiến đầu tư nhiều tỷ đô la. Hay dự án điều chỉnh quy hoạch công viên Yên Sở, đã thu hút tập đoàn của Malayssia thực hiện với tổng vốn đầu tư rất lớn

Năm 2007 đã tổ chức thành công nhiều cuộc thi, lựa chọn được các phương án đối với một số dự án lớn, có ý nghĩa đối với Thủ đô. Thí dụ: Tổ chức thi và lựa chọn phương án nhà quốc hội, lựa chọn và hoàn chỉnh phương án Bảo tàng Hà Nội; tổ chức thi thiết kế Nhà hát Thăng Long, một nhà hát lớn thể hiện tầm vóc của một thời kỳ mới; Tổ chức thi thiết kế trường PTTH Hà Nội – Amsterdam, công trình được đánh giá như một Quốc tử giám mới. Tổ chức thi và lựa chọn thiết kế công trình Liên cơ quan Hà Nội và đại diện của tỉnh thành trên đường Trần Duy Hưng…

Bên cạnh đó, năm 2007 Hà Nội cho khởi công nhiều công trình, tong đó có những công trình mới, trong đó có những công trình lớn thể hiện bước tiến mới trong kiến trúc xây dựng và phát triển của Thủ đô như dự án công trình 65 tầng tại khu vực Vạn Phúc, Kim Mã; tổ hợp khách sạn 70 tầng trên đường Phạm Hùng; Dự án công viên Yên Sở ; và một số dự án quan trọng khác được triển khai như Dự án khu công nghệ cao sinh học Nam Thăng Long; Khu công nghệ phần mền tại Sài Đồng… đều là những công trình quy mô lớn, thu hút đầu tư nước ngoài vào địa bàn thủ đô.Những công trình này đều nhằm mục tiêu hoàn thành những bước quan trọng đúng dịp Hà Nội kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, sẽ là công trình có đóng góp vào sự thay đổi diện mạo cảnh quan của Thành phố đến 2010.

Năm 2007 thực hiện mạnh mẽ việc phân cấp cho các quận, huyện. Cho đến nay, hầu hết các quận, huyện đã được phân cấp đầy đủ theo quy định của Luật Xây dựng và quyết định 48 của UBND TP.. Đến nay, các quận, huyện đều đã tập trung xây dựng lực lượng, đã tiếp nhận nhiệm vụ được phân cấp, một số huyện đã thực hiện trong thực tế việc lập, duyệt và quản lý quy hoạch trên địa bàn.

Phóng viên: Vậy, những vấn đề tồn tại về quản lý quy hoạch kiến trúc Thủ đô trong năm 2007?

Ông Tô Anh Tuấn: Một trong những vấn đề lớn nhất là tình trạng quá tải về công việc của bộ máy trong công tác quản lý quy hoạch kiến trúc tại Thủ đô. Trong khi Thủ đô đang đứng trước các nhu cầu phát triển tăng vọt trong những năm qua, với nhiều công trình có quy mô lớn, yêu cầu cao...thì lực lượng cán bộ và cơ sở vật chất vẫn không có gì thay đổi. Tình trạng quá tải về công việc đang là nguyên nhân chính khiến hiệu quả trong công tác quản lý kiến trúc quy hoạch bị hạn chế, nhiều công việc dự định nhưng chưa làm được: tình trạng giải quyết các thủ tục hành chính chậm, quá thời hạn còn khá phổ biến....Cùng với cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thống tiêu chuẩn chất lượng ISO.... thì việc phân cấp cho các quận, huyện là một giải pháp giảm tình trạng quá tải tạo ra hệ thống phân công phân cấp cho các quận, huyện. Thay vì mọi công việc tập trung vào một cơ quan, thì sẽ có một hệ thống các cơ quan từ thành phố đến chính quyền cơ sở, góp phần làm cho các thực hiện các công việc quản lý kiến trúc quy hoạch Thủ đô được tốt hơn. Tuy nhiên, năm 2007 mới là năm đầu tiên thực hiện sự phân cấp này nên kết quả bước đầu cũng chưa thật rõ. Công việc này cần thêm thời gian để nâng cao trình độ, lực lượng đội ngũ cán bộ tại các cơ sở, kiện toàn các thủ tục hành chính về phân cấp công việc cũng như trang bị thêm về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị…

Phóng viên: Hiện nay, có ý kiến đề nghị bãi bỏ một số thỏa thuận: môi trường, PCCC, thỏa thuận về kiến trúc, chứng chỉ quy hoạch... Ông suy nghĩ thế nào trước ý kiến này?

Ông Tô Anh Tuấn: Có những thủ tục nên bỏ và có những thủ tục không nên bỏ mà cần tìm cách giải quyết cho hợp lý hơn. Thực tế cuộc sống chính là cơ sở để ra đời các quy định về thủ tục hành chính hay các quy định Luật pháp nói chung. Từ thực tiễn sinh động đó, những nhu cầu của cuộc sống cần được tổng kết để trở thành các quy định chung. Ví dụ việc chủ đầu tư muốn tìm kiếm địa điểm để đầu tư trên địa bàn, không phải chủ đầu tư nào cũng hiểu rõ địa bàn, nắm vững quy hoạch để đề xuất được một địa điểm phù hợp với ý đồ của mình, đặc biệt phù hợp với quy hoạch của nhà nước.Vì thế, việc hướng dẫn địa điểm, giới thiệu địa điểm cho các doanh nghiệp, một mặt xét về quản lý nhà nước thì đó là thủ tục phát hành chính, song mặt khác, xét về mặt thực tiễn, thì đây là một nhu cầu chính đáng xuất phát từ thực tế. Và công việc này theo một cách hiểu tích cực là sự hỗ trợ của cơ quan nhà nước đối với nhà đầu tư và là một cầu nối giúp cho khả năng và mong muốn của doanh nghiệp tiếp cận được với địa bàn thực tế, tránh trường hợp, doanh nghiệp phải bỏ công bỏ sức nghiên cứu hết địa điểm này đến địa điểm khác mà kết quả thu lại vẫn không được như mong muốn.

Chính vì vậy, thủ tục hành chính nên được hiểu theo 2 khía cạnh, bên cạnh những trình tự, quy định phảỉ tuân thủ, thì đây còn là nhu cầu phát sinh từ thực tế cuộc sống cần được giải quyết một cách hài hòa, mà nếu không giải quyết, chính là bỏ quên những nhu cầu của thực tế cuộc sống, làm mất đi những sự hỗ trợ của nhà nước đối với doanh nghiệp. Có thể quy định thành Thủ tục hành chính hoặc không quy định nhưng đã là nhu cầu thực tế thì các doanh nghiệp, nhà đầu tư vẫn sẽ có yêu cầu được giải quyết, giúp đỡ.

Về thỏa thuận về kiến trúc, quy hoạch có 2 khía cạnh. Thứ nhất, quy chuẩn, tiêu chuẩn ở ta hiện nay đã quá lạc hậu so với thế giới và thực tiễn. Các quy hoạch không thể xây dựng ngoài quy chuẩn, tiêu chuẩn nên sự lạc hậu của các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã dẫn tới việc các quy hoạch được duyệt có nhiều chỉ tiêu không còn phù hợp với thực tế cuộc sống thời kinh tế thị trường, mà đặc biệt là với mong muốn của nhà đầu tư. Chính vì thế, mới xuất hiện vấn đề: Chủ đầu tư mong muốn được thay đổi các chỉ tiêu để đầu tư có hiệu quả hơn và nhà nước cũng nhận thấy, có những chỉ tiêu không hợp lý cần linh động áp dụng để tạo khả năng thu hút và khuyến khích đầu tư. Vì thế, cần tìm một điểm dung hòa giữa nhu cầu của thực tế với các quy định của quy hoạch để vừa khuyến khích đầu tư vừa đảm bảo quản lý đô thị một cách hài hòa, hợp lý.

Khi các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được chỉnh sửa hợp lý theo những tiêu chí mới, từ đó, các quy hoạch được xây dựng căn bản phù hợp đáp ứng được nhu cầu của cuộc sống thì các trường hợp xin thỏa thuận về kiến trúc, quy hoạch mặc nhiên sẽ giảm đi, tính pháp lý của các quy hoạch sẽ được nâng cao.

Bên cạnh đó, còn có thỏa thuận về kiến trúc. Quy hoạch mới chỉ là những chỉ tiêu, nguyên tắc còn kiến trúc mới hình ảnh trực tiếp của bộ mặt của đô thị, là cảm quan thẩm mỹ của đô thị. Vì thế, nếu mỗi chủ công trình đều tự xây dựng công trình theo ý mình thì tình trạng lộn xộn, hỗn loạn về kiến trúc sẽ diễn ra. Vì vậy, thỏa thuận kiến trúc chính là một sự hướng dẫn và kiểm soát nhằm làm hài hòa các công trình và tổng thể.

Vì thế, việc bỏ các thỏa thuận về kiến trúc công trình trong thời điểm này chưa thật thỏa đáng. Khi nói đến cải cách hành chính, thường có xu hướng nhấn mạnh làm đơn giản thủ tục, muốn bỏ đi nhiều quy định. Nhưng khi bình luận hay đánh giá bộ mặt đô thị, thì luôn xuất hiện các yêu cầu, đòi hỏi phải có tổ chức, kiểm soát, việc đầu tư xây dựng. Việc thỏa thuận về phương án kiến trúc sẽ góp phần đảm bảo sự trật tự về không gian và cảnh quan đô thị hài hòa. Vấn đề là làm sao thực hiện các công việc này cho đơn giản, thuận tiện cho các nhà đầu tư.

Phóng viên: Ông cho biết thêm về những việc mở rộng địa giới Hà Nội sẽ có vai trò gì trong sự nghiệp phát triển Thủ đô và giảm thiểu sức ép đô thị?

Ông Tô Anh Tuấn: Có thể nói, rất nhiều công trình, khu chức năng của Thủ đô không thể sắp xếp hợp lý chỉ trong địa giới hành chính hiện tại Hà Nội. Địa giới hành chính Hà Nội hiện nay đã tỏ ra là một tấm áo rất chật so với sự phát triển mạnh mẽ của Hà Nội cũng như so với quy mô cần có để thực hiện được chức năng, nhiệm vụ của Thủ đô theo Nghị quyết 65 và Pháp lệnh Thủ đô. Song việc mở rộng địa giới Hà Nội là công việc quan trọng nhưng cũng rất nhạy cảm, phức tạp. Nhà nước đã giao cho Bộ Xây dựng, Bộ Nội vụ chủ trì công việc, Hà Nội một mặt có sự đóng góp ý kiến đồng thời chờ đợi kết quả nghiên cứu của các Bộ có liên quan và sự xem xét của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Ông.